‘RUSSIAN SOUL’
10 maart t/m 18 september 2013

Russian Soul
Kunst van een onderdrukte generatie

Arbeiders met gestaalde spieren. Blozende boerinnen op een tractor. Dat waren beelden die de machthebbers van de voormalige Sovjet Unie graag zagen. Het was kunst die voldeed aan de socialistisch-realistische canon, die gemaakt werd door de leden van de kunstenaarsbond. Naast deze officiële kunstenaars, was er in het Rusland van die jaren een groep andere kunstenaars actief. Ondergronds. Onzichtbaar voor de buitenwereld. Ze maakten kunst die er officieel niet mocht zijn. Deze non-conformistische kunst uit de jaren zestig, zeventig en tachtig van de vorige eeuw wordt nu getoond in het Gemeentemuseum Land van Thorn én de Abdijkerk.

In de monumentale Abdijkerk zijn de religieus getinte kunstwerken te zien. De moderne icoon van Igor Chelkovski , het laatste avondmaal van Medvedev, de kruisiging van Mironov en de volstrekt unieke schilderijen van Vladimir Bougrine, bijvoorbeeld. Het Gemeentemuseum toont werken uit de jaren 60, ‘zuivere’ kunst die ontstond tijdens de ‘dooi’-periode van Chroetsjov. Deze kunst is wars van politieke ideologieën. In de geëxposeerde non-conformistische kunst van de jaren zeventig en tachtig is wél een politieke tendens zichtbaar. Het geschreven woord krijgt dan invloed op de beeldende kunst. Ook de sots-art doet zijn intrede. De kunst steekt op een subtiele manier de draak met de agitatie en propaganda (agit-prop) cultuur en socialistische symbolen zoals de hamer, sikkel en de vijfpuntige rode ster. Het beeld met de helmen van Boris Orlov is hier een mooi voorbeeld van, net als de sculpturen van Grisha Bruskin die de archetypische Sovjetwaarden op de hak nemen. Heel bijzonder zijn ook de porseleinen, beschilderde eieren van Titanova, een knipoogje naar de Fabergé eieren.

Quaedvliegcollectie
Alle werken die in het Gemeentemuseum en de Abdijkerk te zien zijn, zijn afkomstig uit de Quaedvliegcollectie. Een ontmoeting van Berthy Quaedvlieg met kunstenaar Vladimir Bougrine in Leningrad was het begin van de grote collectie Russische modernen die Paul en Berthy Quaedvlieg verzamelden. Berthy ontmoette Bougrine in het Russisch museum terwijl haar echtgenoot Paul met zijn studenten staatsbedrijven bezocht. Op Bougrine’s uitnodiging bezocht ze zijn appartement en maakte ze kennis met zijn kunst. Bougrine werkte ondergronds. Hij conformeerde zich niet aan de socialistisch-realistische canon en was geen lid van de kunstenaarsbond. Voor zijn kunstenaarsvrienden bij wie hij Berthy introduceerde, gold hetzelfde. Berthy werd gegrepen door hun kunst en hun verhaal. De band met de officieel niet bestaande kunstenaar en zijn kunst vormt de rode draad in de Quaedvlieg collectie die in Thorn geëxposeerd wordt.